GBF (MSDS) nasıl hazırlanır? Kozmetikte ne zaman gerekir?
Güvenlik bilgi formu (GBF, eski adıyla MSDS) on altı bölümden oluşur ve kimyasal madde ya da karışımla birlikte tedarik zincirinde ilerler. Son kullanıcıya giden bitmiş kozmetik ürün bu yükümlülüğün dışındadır; hammaddeler ve firmalar arasında satılan bulk ürün için form gerekebilir. Bu rehber GBF’nin ne zaman gerektiğini, her bölümde ne yazdığını ve hammaddenin GBF’sinin nereden geldiğini anlatıyor.
01/Bitmiş ürün
Bitmiş kozmetik ürün için GBF gerekir mi? Son kullanıcıya gidiyorsa hayır.
Türkiye’de GBF yükümlülüğü KKDİK’in tedarik zinciriyle ilgili dördüncü kısmındadır. Yönetmelik bu kısmı, son kullanıcıya nihai ürün olarak ulaşan kozmetik ürünlere uygulamaz. Muafiyet bitmiş ürün içindir; ürünün yapıldığı hammaddeler için değil.
Madde 2(4)
Bu Yönetmeliğin Dördüncü Kısım hükümleri aşağıda yer alan ve son kullanıcıya nihai ürün olarak ulaşan karışımlara uygulanmaz: […] b) 23/5/2005 tarihli ve 25823 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kozmetik Yönetmeliği kapsamındaki kozmetik ürünler
Madde metni hâlâ 2005 tarihli eski Kozmetik Yönetmeliği’ni anıyor; bugün kozmetik ürünler Kozmetik Ürünler Yönetmeliği’ne tabidir. AB’de REACH’in 2(6)(b) maddesi aynı muafiyeti getirir.
KKDİK’e göre GBF yükümlülüğü yoktur. Yine de taşıyıcılar, pazar yerleri ve kurumsal alıcılar bu formu ister.
Dolum firmasına ya da markaya satılan bulk, son kullanıcıya ulaşan nihai ürün değildir. Karışım zararlı sınıfındaysa GBF verilir (madde 27(1)); 27(3) maddesindeki durumlarda istek üzerine verilir.
Zararlı bir madde ya da karışımın tedarikçisi GBF’yi alıcıya ücretsiz, yazılı ya da elektronik olarak verir.
02/On altı bölüm
GBF’de ne yazar? On altı bölüm, bu sırayla.
Madde 27(6) başlıkları ve sıralarını belirler; formun Ek-2’ye uygun hazırlanması gerekir. Formun bir tarihi olur ve başlıklar hep bu sırayla gelir.
Maddenin/karışımın ve şirketin/işletmenin tanımı
Ürün adı, belirlenmiş ve önerilmeyen kullanımlar, tedarikçinin bilgileri ve acil durum telefonu.
Zararların tanımı
SEA’ya göre sınıflandırma ve etiket unsurları: piktogram, uyarı kelimesi, zararlılık ve önlem ifadeleri, öbür zararlar.
Bileşimi/içindekiler hakkında bilgi
Zararlı bileşenler; CAS ve EC numaraları, derişimleri ya da aralıkları ve sınıflandırmalarıyla.
İlk yardım önlemleri
Her maruz kalma yolunda ne yapılacağı, en önemli belirtiler ve ne zaman doktora başvurulacağı.
Yangınla mücadele önlemleri
Uygun söndürücüler, yangında ortaya çıkan zararlar ve itfaiye için öneriler.
Kaza sonucu yayılma önlemleri
Kişisel ve çevresel önlemler; dökülen ürünün nasıl toplanıp temizleneceği.
Elleçleme ve depolama
Güvenli elleçleme; birbirine uymayan maddeler dahil depolama koşulları.
Maruz kalma kontrolleri/kişisel korunma
Mesleki maruz kalma sınırları ve gereken korunma: havalandırma, eldiven, göz koruması.
Fiziksel ve kimyasal özellikler
Görünüş, koku, pH, parlama noktası, yoğunluk, çözünürlük ve öbür özellikler.
Kararlılık ve tepkime
Tepkime, kimyasal kararlılık, kaçınılacak koşullar ve maddeler, tehlikeli bozunma ürünleri.
Toksikolojik bilgiler
Akut toksisite, tahriş, hassaslaştırma gibi her zararlılık sınıfında sağlık etkileri ve dayandıkları veri.
Ekolojik bilgiler
Sucul toksisite, kalıcılık, biyobirikim ve topraktaki hareketlilik.
Bertaraf etme bilgileri
Ürünün ve ambalajının nasıl bertaraf edileceği.
Taşımacılık bilgisi
UN numarası, uygun taşıma adı, taşımacılık zararlılık sınıfı ve ambalaj grubu; karayolu, deniz ve hava için (ADR, IMDG, IATA).
Mevzuat bilgisi
Ürüne özgü sağlık, güvenlik ve çevre mevzuatı.
Diğer bilgiler
Bir önceki sürümden bu yana yapılan değişiklikler, kısaltmalar, veri kaynakları ve eğitim önerileri.
Bitmiş ürün için GBF Hazırlama on altı bölümün hepsini formülden kurar.
03/Kurallar
GBF’yi kim, hangi dilde hazırlar? Dört kural.
GBF, alıcının değil tedarikçinin yükümlülüğüdür. Kimin hazırlayacağını, hangi dilde olacağını ve ne zaman değişeceğini dört kural belirler.
Formu, Ek-18’e göre belgelendirilmiş bir kimyasal değerlendirme uzmanı hazırlar.
Form Türkçe verilir.
Forma tarih atılır; başlıklar 27(6)’daki sırayla gelir.
Zararlarla ilgili yeni bir bilgi geldiğinde form gecikmeden güncellenir ve son 12 ayda ürünü alan herkese ücretsiz gönderilir.
AB’de REACH benzer kurallar koyar: formu uygun eğitimi almış yetkin bir kişi hazırlar ve form, ürünün piyasaya arz edildiği üye devletin resmî dilinde olur.
04/Hammaddeler
Hammaddenin GBF’si nereden gelir? Tedarikçisinden.
Marka ya da fason üretici, satın aldığı yağların, koruyucuların ve parfümlerin GBF’sini kendisi yazmaz; formu tedarikçi verir. Kozmetik tarafındaki iş, her birinin güncel sürümünü onu kullanan her ürün için elde tutmaktır.
- Raw Portal’da tedarikçi MSDS, TDS, COA, IFRA ve alerjen beyanlarını bir kez yükler, bütün müşterilerinin taleplerini tek kütüphaneden cevaplar. Tedarikçiye ücretsizdir.
- Unique Alphabet kullanmayan müşteriler belgeleri 7, 14 ya da 30 gün geçerli bir bağlantıyla alır.
- Marka tarafında her GBF, sürümü ve geçerlilik tarihiyle hammaddesinin altında durur. Yeni sürüm gelince eskisi arşive kalkar; geçerlilik bitmeden 30 gün önce sistem sizi uyarır.
- Bütün formüllerdeki eksikler için tek talep gider; tedarikçi belgeleri doğrudan ilgili yerlere yükler.
- Kendi hazırladığınız karışımı Custom Mix’te bir kez kaydedersiniz; formüle eklediğinizde bileşenlerine açılır, belgeleri de yanında gelir.
GBF hakkında sorular.
Bitmiş kozmetik ürün için GBF gerekir mi?
KKDİK’e göre hayır: son kullanıcıya nihai ürün olarak ulaşan kozmetik ürünler GBF yükümlülüğünün dışındadır (madde 2(4)(b)). Taşıyıcılar, pazar yerleri ve kurumsal alıcılar yine de bu formu ister.
MSDS ile GBF aynı şey mi?
Evet. MSDS, formun eski İngilizce adı. Bugün AB’de safety data sheet (SDS), Türkiye’de güvenlik bilgi formu (GBF) deniyor; on altı bölüm ikisinde de aynı.
GBF’yi kim hazırlayabilir?
Türkiye’de KKDİK Ek-18’e göre belgelendirilmiş bir kimyasal değerlendirme uzmanı. AB’de REACH, formu uygun eğitimi almış yetkin bir kişinin hazırlamasını ister.
GBF hangi dilde olmalı?
Türkiye’de Türkçe (KKDİK madde 27(5)). AB’de, ürünün piyasaya arz edildiği üye devletin resmî dilinde.
GBF ne zaman güncellenir?
Risk yönetim önlemlerini etkileyebilecek ya da zararlarla ilgili yeni bir bilgi geldiğinde, bir izin verildiğinde ya da reddedildiğinde ve bir kısıtlama getirildiğinde; gecikmeden. Güncel form, son 12 ayda ürünü alan herkese ücretsiz gönderilir.
On altı bölüm, tek bir formülden.
Ücretsiz plan · kart gerekmez